subota , oktobar 19 2019

Operacija Una

Nakon pada Republike Srpske krajine, na meti Hrvatske vojske se našla i Republika Srpska. Prvobitno je izvedena operacija Maestral, u kojoj su snage HV, HVO i Armije BiH zauzele prostore Zapadne Bosne, te gradove Drvar, Šipovo, Ključ, Bosanski Petrovac, Bosanska Krupa i Jajce. Početkom septembra 1995. američki predstavnik za Balkan, Ričard Holbruk, zatražio je od predsednika Hrvatske, Franje Tuđmana, da hrvatske snage zauzmu Novi Grad, Kozarsku Dubicu, Srpsku Kostajnicu i Gradišku i tako nateraju bosanske Srbe da popuste u pregovorima. Takođe, ukoliko bi operacija bila uspešna, hrvatske snage bi izbile pred Prijedor i odsekle Banja Luku od ostatka Republike Srpske. Glavni stožer HV je smatrao da su izgledi za uspešnost operacije veoma veliki, jer je stanje u VRS bilo loše. Na čelo je postavljen general Veljko Vrbanac. Drugi oficiri HV su smatrali da ne treba operaciju izvoditi ubrzano i bez pripreme.

Plan je bio da se forsira reka Una u području Bosanskog Novog i Bosanske Dubice, i reka Sava u blizini Jasenovca. Nakon ovoga trebalo je produžiti ka Prijedoru. Angažovano je oko 1500 hrvatskih vojnika iz sastava 1. Gardijske brigade „Tigrovi“, 2. Gardijske brigade „Gromovi“, delovi 52; 121; i 125. domobranske pukovnije. Napad je zakazan za 18. septembar u 10:00 časova. Počeo je jakom artiljerijskom vatrom sa teritorije Hrvatske na mesta Kozarska Dubica i Novi Grad. Sam prelazak reke bio je katastrofalan za hrvatske snage, jer je tu već poginulo nekoliko vojnika, nakon što im se prevrnuo čamac. Ipak, ostatak trupa ulazi u Bosansku Dubicu i Bosanski Novi gde dolazi do borbe sa delovima VRS. Kod Kozarske Dubice, zadatak da pređu Unu su imali pripadnici jedinice „Crne mambe“, koje su nakon prelaska reke počinile zločine nad civilnim stanovništvom. U ovoj operaciji, VRS je upotrebila avijaciju, pa su dva aviona J-21 Jastreb bombardovala položaje hrvatske vojske na putu Sisak-Hrvatska Dubica. Dobro postavljena odbrana VRS se pokazala presudnom, jer je vrlo brzo Hrvatska vojska naterana na povlačenje. Pokušali su da naprave mostobrane i na drugim mestima, ali neuspešno. Treba istaću da su prvu liniju odbrane činili rezervisti, mahom stariji vojnici.

Operacija je prekinuta već narednog dana, nakon što hrvatske snage nisu uspele da se održe na mostobranima na Uni. Poginulo je između 49 i 60 pripadnika HV i 50 pripadnika vojske i policije RS. Hrvatska javnost krila je ovu operaciju, smatrajući je velikim neuspehom.

 

Vanja Uzelac

 

Pripadnici 11. Dubičke brigade vojne policije „Mungosi“

 

Prva linija odbrane Kozare.

 

Zaplenjeno oružje „Crnih mambi“.

 

Oštećeno amfibijsko vozilo Hrvatske vojske na obali Une.

Isečak iz Biltena 11. Dubičke brigade vojne policije

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *